Toward Understanding Islam

มาเข้าใจอิสลามกันเถิด.....โดย ซัยยิด อบุล อะอฺลา อัล เมาดูดียฺ

หนังสือที่อ่านง่าย แต่ทรงอิทธิพลยิ่ง

แนะนำโดย อ.อุปมา

หนังสือ แปลเล่มนี้ เป็นงานเขียนของ ซัยยิด อบุลอะอฺลา เมาดูดี ผู้ก่อตั้งญะมาอัต อิสลามี แห่งชมพูทวีป เพื่ออธิบายอิสลาม แก่คนรุ่นใหม่

หนังสือเล่มนี้ได้รับการถ่ายทอดเป็นภาษาต่างๆมากมาย ฉบับภาษาอาหรับใช้ชื่อว่า "มะบาดีอุ-ล-อิสลาม" หรือ "พื้นฐานอิสลาม" จากต้นเดิมในภาษาอูรดูใช้ชื่อว่า "ริสาละฮฺ ดีนียาต" หรือ "สาสน์แห่งศาสนา" เมื่อแปลมาสู่ภาษาอังกฤษ ได้รับการตั้งชื่อใหม่ว่า "Toward Understanding Islam" และเป็นที่มาของชื่อภาษาไทยว่า "มาเข้าใจอิสลามกันเถิด"

ฉบับภาษาอังกฤษได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย เป็นฉบับที่ได้รับการแปลโดยศ.คูรชีด อะหฺมัด ศิษย์คนสำคัญของซัยยิด อบุลอะอฺลา เมาดูดี ซึ่งมีการปรับปรุงสำนวนหลายครั้ง จนกระทั่งสำนวนที่ได้ภายหลังน่าอ่านมาก

"มาเข้าใจอิสลามกันเถิด" ใน ภาคภาษาอังกฤษ ได้รับการตีพิมพ์นับครั้งไม่ถ้วน ตามประเทศต่างๆที่ใช้ภาษาอังกฤษ จนมีความจริงเกิดขึ้นเรื่องหนึ่งว่า ได้มีนักหนังสือพิมพ์ชาวบราซิลท่านหนึ่งรับอิสลาม เนื่องจากอ่านหนังสือเล่มนี้ ไม่น่าเชื่อว่าหนังสือที่ดูง่ายๆไม่ซับซ้อนอะไรเล่มนี้ ดังที่ผมได้รับรู้มาว่า นักคิด นักวิชาการที่เข้ารับอิสลามบางท่านได้เริ่ม "เคลียร์" อิสลาม ด้วยหนังสือเล่มนี้

ภาคภาษาไทยนั้นมีผู้แปลมานานแล้ว โดยเจ้าของนามปากกาว่า "จินตนา" กระนั้นเป็นการแปลที่คลาดเคลื่อนหลายตอน และมีการสลับบทสลับหน้าผิดพลาด เมื่อเร็วๆนี้อ.บรรจง บินกาซัน นัก แปลที่มีชื่อเสียง ได้แปลใหม่ในชื่อเดิม โดยได้ลำดับบทต่างๆให้ถูกต้องตามต้นฉบับภาษาอังกฤษ และได้ใช้สำนวนที่ง่ายๆ เหมาะแก่ผู้ที่เริ่มสนใจอิสลาม หรือต้องการความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับอิสลาม

จุดเด่นของหนังสือเล่มนี้ คือการนำเสนอด้วยวีธีการอธิบายอิสลาม ที่เน้นความง่าย ความมีเหตุมีผล และถูกต้องตามที่ปรากฏอยู่ในอัล-กุ รอาน เนื้อหาเล่มนี้สะท้อนให้เห็นถึงแนวทางการอธิบายอิสลามของของปราชญ์ผู้ยิ่ง ใหญ่อย่างสัยยิด เมาดูดี ตลอดชีวิตของท่าน ที่มุ่งอธิบายถึง "แก่น" ของ "เตาฮีด"(เอกภาพของผู้เป็นเจ้า) ซึ่งถือว่าเป็น "เป้าหมาย" ในการเผยแผ่อิสลามของศาสดาทุกท่าน

ท่านได้แบ่งเนื้อหาในหนังสือเล่มนี้ออกเป็น 7 บท โดย สี่บทแรก ท่านจดจ่ออยู่กับการกล่าวถึง "อีมาน-ศรัทธา" ในแง่มุมต่างๆ อย่างน่าประทับใจ เพียงเราอ่านบทที่หนึ่ง เราก็พบความหมายอิสลาม ชนิดที่เราเองอาจไม่เคยได้ยินมาก่อน เช่น "...ทุกสิ่งทุกอย่างล้วนแต่เป็นมุสลิม..."(น.3) เรา จะพบความชัดเจนในความหมายของอิสลาม ผมแน่ใจว่าเป็นวิธีการอธิบายอิสลามที่มุสลิมส่วนใหญ่เองก็ไม่มีความรู้ ทั้งที่เป็นเรื่องง่ายและมองเห็นได้ชัด เมื่อเราหันกลับไปอ่านอัล-กุรอาน ก็พบหลักฐานนับไม่ถ้วนที่ยืนยันวีธีการอธิบายอิสลามของท่านเมาดูดี ว่าเป็นสิ่งใกล้ตัว แต่เราไม่ได้ใส่ใจเลย

ส่วนอีกสามบทหลัง (บทที่ 5 ถึงบทที่ 7) ท่านได้หันมาอธิบาย "ภาคปฏิบัติ" ของอิสลาม ศัพท์บางตัวในอัล-กุรอานได้ถูกนำมาอธิบายเพื่อทำความเข้าใจแนวคิดของการปฏิบัติในอิสลาม ได้แก่ "อิบาดะฮฺ"(น.119) "ดีน" "ชะรีอะฮฺ"(น.131-132) คำเหล่านี้จะช่วยวางรากฐานความเข้าใจต่ออิสลามและสร้างทัศนคติที่เปิดกว้างต่อการมองศาสนาอิสลามอย่างแท้จริง

เราจะได้พบอีกว่า "ฟิกฮฺ" หรือ "นิติศาสตร์อิสลาม" ระหว่างสำนักต่างๆ ที่สังคมมุสลิมถกเถียงกันเอาเป็นเอาตาย แท้ที่จริงแล้ว "...เป็น เพียงเรื่องของความจริงตามธรรมชาติที่ว่าความจริงเป็นสิ่งที่มองได้หลายได้ เมื่อผู้คนต่างๆใช้ความเห็นของตนในการอธิบายเหตุการณ์บางอย่างที่เกิดขึ้น ก็เป็นเรื่องธรรมดาที่ต่างคนต่างจะอธิบายเรื่องนั้นจากมุมมองของตน..."(น. 134) ท่านเมาดูดีมีมุมมองที่กว้างขวางเป็นอย่างยิ่ง ทัศนะการมองเช่นนี้เป็นรากฐานสำคัญในการแสวงหา "เอกภาพ" ระหว่างประชาชาติมุสลิม

ท่านเมาดูดี ยอมรับในเรื่อง "ตะเซาวุฟ" อีกด้วย โดยท่านยืนยันว่า ตะเซาวุฟเป็นเรื่องสำคัญภายในที่ต้องสอดคล้องกับ "ฟิกฮฺ" ที่อยู่ภายนอก กระนั้น ในโลกมุสลิมปัจจุบันมีคนนำตะเซาวุฟไปใช้อย่างผิดๆ ".พวกเขาได้ทำให้ต้นตออันบริสุทธิ์ของตะเซาวุฟแปดเปื้อนไปด้วยเรื่องบ้าๆบอๆ ที่ไม่สามารถหาเหตุผลอะไรจากพื้นฐานของอัล-กุรอานและฮะดีษมาสนับสนุนได้.."(น.135)

การแปลที่ผมนำมาอ้างนี้ นำมาจากฉบับแปลของ อ.บรรจง บินกาซัน ซึ่งได้ใช้สำนวนง่ายๆ เหมาะสำหรับผู้ที่หันมาสนใจอิสลาม ทั้งที่เป็นมุสลิมและไม่ใช่มุสลิม อ.บรรจง พยายามเลือกศัพท์ใหม่ มาใช้เพื่อให้ง่ายต่อการเข้าใจ เช่น คำว่า "Prophethood" เป็นศัพท์ที่แปลมาจากคำว่า"นุบุวะฮฺ" ในภาษาอาหรับ แปลว่า "การเป็นศาสนทูต" อ.บรรจงได้แปลแตกต่างจากผู้อื่นว่า "การมีนบี"

ถ้า เราได้อ่านหนังสือเล่มอื่นๆของซัยยิด เมาดูดี เราก็พบแนวคิดจากหนังสือเล่มนี้ปรากฏอยู่ในหนังสือเล่มอื่นๆของท่านเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นหนังสือ "มาเป็นมุสลิมกันเถิด" ที่ควรอ่านควบคู่กับหนังสือเล่มนี้ หรือแม้แต่คำอธิบายอัล-กุรอานของท่านในชื่อ "ตัฟฮีมุ-ล-กุรอาน" หนังสือทั้งสองเล่มหลังนี้ได้รับการแปลเป็นภาษาไทยแล้ว โดยผู้แปลคนเดียวกัน

หนังสือเล่มนี้จึงเหมาะสมเป็นอย่างยิ่งสำหรับมุสลิมทั่วไป ท่านสัยยิด เมาดูดี ทำให้เรารู้สึกว่า อิสลาม เป็นเรื่อง "ง่าย" ไม่ ลึกลับ ซับซ้อนอย่างที่ถูกเข้าใจผิดกันอยู่บ่อยๆ ด้วยการนำเสนอตรงไปตรงมา ด้วยเหตุนี้เอง สาส์นอิสลามที่ถูกนำมาประกาศโดยผ่านซัยยิด เมาดูดี จึงแพร่ขจายไปไกล

 ........................................